آبسه دندان چیست و چه کسانی به آن مبتلا میشوند؟ علت ایجاد این اختلال چیست؟ این مشکل میتواند موجب ناراحتی شود و در صورت عدم پیگیری برای درمان، ممکن است عوارض و مشکلاتی برای شما ایجاد کند. بنابراین در این مقاله از سایت دکتر منا منصوری قصد داریم به علائم شایع آن و هر آنچه باید در خصوص این اختلال بدانید، اشاره کنیم تا در صورتی که در معرض خطر هستید، هر چه سریعتر به متخصص مراجعه کنید.
آبسه دندان چیست؟
آبسه دندان تجمع چرک ناشی از عفونت باکتریایی است که معمولاً به دلیل پوسیدگی دندان درماننشده، آسیبدیدگی یا کارهای دندانپزشکی قبلی ایجاد میشود. این عفونت میتواند در نوک ریشه دندان (آبسه پری آپیکال) یا در لثه کنار ریشه (آبسه پریودنتال) ظاهر شود. علائم آن شامل درد شدید، تورم و حساسیت به گرما و سرماست. درمان معمولاً شامل تخلیه چرک، مصرف آنتیبیوتیک و در بسیاری از موارد، درمان ریشه یا کشیدن دندان است. عدم درمان میتواند به عوارض خطرناکی از جمله گسترش عفونت به بخشهای دیگر بدن، منجر شود.
علائم آبسه دندان
آبسه دندان میتواند با علائم ناخوشایندی همراه باشد که در صورت عدم درمان، شدت آن افزایش مییابد. این عفونت علاوه بر ایجاد درد، ممکن است به سایر نواحی مانند فک، گردن و حتی غدد لنفاوی گسترش یابد. آگاهی از علائم آبسه دندان به تشخیص زودهنگام و اقدام سریع برای درمان کمک میکند. از جمله علائم آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- درد شدید، ثابت و ضرباندار که ممکن است به فک، گردن یا گوش سرایت کند.
- حساسیت به دمای سرد و گرم که باعث ناراحتی میشود.
- درد هنگام جویدن یا گاز گرفتن.
- احساس ناخوشی و تب.
- تورم در صورت، گونه یا گردن که در موارد شدید میتواند تنفس و بلع را دشوار کند.
- غدد لنفاوی متورم و حساس در زیر فک یا گردن.
- بوی بد دهان ناشی از عفونت.
- ترشح ناگهانی مایع بدبو و بدطعم در دهان در صورت ترکیدن آبسه، که ممکن است باعث تسکین موقت درد شود.
علت ایجاد آبسه دندان چیست؟
آبسه دندان پری آپیکال زمانی ایجاد میشود که باکتریها به لایه داخلی دندان، یعنی پالپ، نفوذ کنند. این بخش از دندان شامل رگهای خونی و اعصاب است که در برابر عفونت آسیبپذیرند. ورود باکتریها معمولاً از طریق پوسیدگی، شکستگی یا ترکهای دندانی صورت میگیرد و به تدریج تا ریشه گسترش مییابد. این عفونت موجب التهاب و تجمع چرک در نوک ریشه شده و باعث درد شدید و تورم میشود. به همین دلیل گاهی سوالات متداول در اینباره مطرح میشود اعم از اینکه چند روز بعد از عصب کشی دندان را پر کنیم؟
چه کسانی به ابسه دندان مبتلا می شوند؟
برخی عوامل میتوانند احتمال بروز این عفونت را افزایش دهند و آگاهی از آنها میتواند در پیشگیری نقش مهمی داشته باشد. از جمله اصلیترین این موارد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- عدم رعایت بهداشت دهان و دندان، مانند مسواک نزدن منظم و نخ دندان نکشیدن.
- رژیم غذایی پر از قند، شامل مصرف زیاد شیرینیها و نوشیدنیهای شیرین که پوسیدگی دندان را تسریع میکنند.
- خشکی دهان که به دلیل کاهش تولید بزاق، احتمال پوسیدگی دندان را بیشتر میکند. این مشکل میتواند ناشی از مصرف برخی داروها یا افزایش سن باشد.
اگر آبسه دندان درمان نشود چه عوارضی دارد؟
آبسه دندان بدون درمان از بین نمیرود و حتی اگر به طور ناگهانی تخلیه شود و درد کاهش یابد، عفونت همچنان باقی میماند و نیاز به درمان دندانپزشکی دارد. در غیر این صورت، عفونت میتواند به فک، سر و گردن گسترش یابد و در موارد شدیدتر، باعث ایجاد سوراخ بین دندان و سینوس ماگزیلاری شده و منجر به عفونت سینوسها شود. یکی از خطرات جدی آبسه، احتمال گسترش عفونت به سراسر بدن و ایجاد سپسیس است که میتواند تهدیدکننده زندگی باشد. این خطر در افرادی با سیستم ایمنی ضعیف بیشتر است و نیاز به اقدام فوری دارد.
توجه داشته باشید:
If you have a fever and swelling in your face and you can’t reach your dentist, go to an emergency room. Also go to the emergency room if you have trouble breathing or swallowing. These symptoms may indicate that the infection has spread deeper into your jaw, throat or neck or even to other areas of your body.
اگر تب و تورم در صورت خود دارید و نمی توانید به دندانپزشک خود مراجعه کنید، به اورژانس مراجعه کنید. همچنین اگر در تنفس یا بلع مشکل دارید به اورژانس مراجعه کنید. این علائم ممکن است نشان دهنده این باشد که عفونت عمیقتر به فک، گلو یا گردن یا حتی به سایر نقاط بدن شما گسترش یافته است.
روش های پیشگیری از آبسه دندان
بسیاری از شما درباره درمانهای خانگی آبسه دندان میپرسید. در صورتی که این مشکل میتواند کیفیت زندگی شما را تحت تاثیر قرار دهد، لازم است برای درمان آن به متخصص مراجعه کنید. اما اقدامی که میتوانید انجام دهید، پیشگیری و کمک به درمان در صورت ابتلاست. از جمله آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- نوشیدن آب حاوی فلوراید برای تقویت مینای دندان و کاهش پوسیدگی.
- مسواک زدن حداقل دو بار در روز با خمیردندان حاوی فلوراید به مدت دو دقیقه.
- استفاده روزانه از نخ دندان برای تمیز کردن بین دندانها و جلوگیری از تجمع پلاک.
- تعویض منظم مسواک هر ۳ تا ۴ ماه یا زودتر در صورت خرابی موهای آن.
- داشتن رژیم غذایی سالم و محدود کردن مصرف غذاها و نوشیدنیهای شیرین.
- مراجعه منظم به دندانپزشک برای معاینه و تمیز کردن حرفهای دندانها.
- استفاده از دهانشویه حاوی فلوراید برای ایجاد یک لایه محافظ اضافی در برابر پوسیدگی.
سخن آخر
در نهایت، مراقبت از دهان و دندان همچون نگهداری از گنجینهای باارزش است. با آگاهی از علائم هشداردهنده و اقدام به موقع، میتوانید از درد و عوارض جدی این عفونت پیشگیری کنید. با رعایت عادات بهداشتی منظم و مشورت با دندانپزشک، میتوانید از عوارض آن در امان بمانید.
